راهنمای محاسبهگر پارامترهای لرزهای سازهلوژی
راهنمای انتخاب موقعیت، ورود اطلاعات، کنترل زمان تناوب، خواندن نتایج و دریافت خروجی در نسخه تحت وب
فهرست راهنما
۱. ورود به ابزار و شروع کار
۲. مرحله اول: محل پروژه و نقشه خطر
نام پروژه و انتخاب موقعیت
نام پروژه را وارد کنید. سپس یکی از دو روش «استان و شهر» یا «مختصات / نقشه» را انتخاب کنید. در حالت شهر، مختصات مرکز شهر بهصورت خودکار در فرم قرار میگیرد؛ برای محل دقیق پروژه، مختصات واقعی را وارد یا نقطه را روی نقشه انتخاب کنید.
روش اول: انتخاب نقطه روی نقشه
مقادیر تشخیصدادهشده در کادرهای «خوانش Ss» و «خوانش S1» نمایش داده میشوند.
روش دوم: ورود مختصات
عرض و طول جغرافیایی را بهصورت عدد اعشاری وارد کنید. نمونه:
| فیلد | نمونه |
|---|---|
| عرض جغرافیایی | 28.9200 |
| طول جغرافیایی | 50.8300 |
انتخاب مقدار از بازه رنگی
| حالت | رفتار ابزار |
|---|---|
| حد بالای بازه | عدد بالاتر بازه انتخاب میشود؛ برای بررسی اولیه محافظهکارانهتر است. |
| میانگین بازه | میانگین حد پایین و بالای بازه رنگی استفاده میشود. |
ورود دستی Ss و S1
در نسخه ۳، حالت پیشفرض «ورود دستی / داده گرید معتبر» است. مقادیر مستند SS و S1 را وارد کنید. خوانش رنگ نقشه فقط برای کنترل بصری و استفاده آزمایشی در دسترس است.
۳. مرحله دوم: اهمیت ساختمان و نوع زمین
گروه اهمیت
گروه اهمیت ساختمان را مطابق کاربری واقعی پروژه انتخاب کنید. ابزار ضریب اهمیت Ie را بهصورت خودکار در نظر میگیرد.
| انتخاب ابزار | ضریب اهمیت | نمونه کلی |
|---|---|---|
| گروه ۱ ـ خیلی زیاد | 1.4 | ساختمانهای حیاتی با ضرورت تداوم بهرهبرداری |
| گروه ۲ ـ زیاد | 1.2 | ساختمانهای مهم یا با تجمع زیاد |
| گروه ۳ ـ متوسط | 1.0 | ساختمانهای متعارف مسکونی، اداری و تجاری |
| گروه ۴ ـ کم | 0.8 | ساختمانهای کماهمیت با خطر جانی محدود |
طبقهبندی نهایی کاربری باید با متن کامل استاندارد کنترل شود؛ نامهای فوق راهنمای عمومیاند.
نوع زمین
نوع زمین را بر اساس گزارش ژئوتکنیک و ضوابط فصل دوم انتخاب کنید. انتخاب حدسی نوع زمین میتواند طیف و گروه طراحی لرزهای را به شکل معناداری تغییر دهد.
گزینه «ضریب ۰٫۹ برای زمین نوع I» فقط زمانی فعال شود که مبنای آزمایشگاهی و شرایط مقرر در استاندارد برقرار باشد.
۴. مرحله سوم: سیستم سازهای و زمان تناوب در دو راستا
ابزار برای هر راستا زمان تناوب تجربی، سقف 1.4Te، زمان تناوب مبنای طراحی نیرو، زمان تناوب کنترل تغییرمکان، ضرایب Ru، Ω0 و Cd را جداگانه گزارش میکند.
۵. انجام محاسبه
پس از تکمیل ورودیها، یکی از دو دکمه زیر را بزنید:
- محاسبه و تولید خروجی در بالای صفحه
- محاسبه نهایی در ستون خلاصه زنده پروژه
اگر ورودی ناقص یا ناسازگار باشد، پیام هشدار در بخش «خروجی محاسبات» نمایش داده میشود.
۶. تفسیر خروجیها
پارامترهای خطر و ساختگاه
| پارامتر | مفهوم |
|---|---|
| SS | شتاب طیفی مرجع در دوره کوتاه ۰٫۲ ثانیه |
| S1 | شتاب طیفی مرجع در دوره ۱ ثانیه |
| FS, F1 | ضرایب اثر ساختگاه برای بخش کوتاهدوره و یکثانیه |
| SMS, SM1 | شتابهای طیفی زلزله بیشینه مورد نظر در سطح زمین |
| SDS, SD1 | شتابهای طیفی زلزله طرح |
| T0, TS, TL | زمانهای تناوب شاخص برای تشکیل شاخههای طیف طرح |
| PGA, PGAS | شتاب بیشینه زمین و مقدار اصلاحشده در سطح ساختگاه |
گروه طراحی لرزهای
خروجی SDC-1، SDC-2 یا SDC-3 سطح الزامات لرزهای پروژه را نشان میدهد. گروه بزرگتر معمولاً به محدودیتها و کنترلهای سختگیرانهتری منجر میشود.
ضرایب زلزله و کنترلهای هر راستا
جدول راستاهای X و Y شامل زمان تناوب تجربی و تحلیلی، زمان تناوب طراحی، شتاب طیفی متناظر، ضریب زلزله محاسباتی، حداقلهای ضریب زلزله، ضریب نهایی طراحی نیرو، ضرایب کنترل تغییرمکان و ضریب توزیع قائم k است.
کنترل سیستم سازهای
برای هر راستا نتیجه به یکی از حالتهای زیر نمایش داده میشود:
| وضعیت | معنی |
|---|---|
| مجاز | کنترل مقدماتی ارتفاع بر اساس داده پیادهسازیشده عبور کرده است. |
| غیرمجاز | ارتفاع واقعی از حد ثبتشده برای سیستم و SDC بیشتر است یا سیستم برای آن حالت مجاز نیست. |
| نیازمند بررسی | یادداشتها، شروط اختصاصی یا اطلاعات بیشتری باید کنترل شوند. |
نمودار طیف
نمودار پایین خروجی، منحنی طیف استاندارد تولیدشده را نمایش میدهد. نقاط همین منحنی در فایل CSV نیز قرار میگیرند.
۷. دریافت فایل خروجی
| دکمه | کاربرد |
|---|---|
| دانلود JSON | ذخیره تمام ورودیها، نتایج، ضرایب و کنترلها برای آرشیو یا اتصال به سایر ماژولهای سازهلوژی |
| دانلود طیف CSV | دریافت جدول دوره تناوب و شتاب طیفی برای بررسی، Excel یا آمادهسازی ورود به ETABS |
| چاپ / ذخیره PDF | باز کردن پنجره چاپ مرورگر؛ در قسمت Printer گزینه Save as PDF را انتخاب کنید |
پیش از دانلود JSON یا CSV، یکبار دکمه محاسبه را بزنید تا آخرین نتایج در فایل قرار گیرند.
۸. مثال سریع
برای یک بررسی آزمایشی میتوانید از تنظیمات اولیه خود ابزار استفاده کنید:
| موقعیت | استان بوشهر، شهر بوشهر یا مختصات دقیق پروژه |
|---|---|
| گروه اهمیت | گروه ۳ ـ متوسط |
| نوع زمین | III |
| ارتفاع | ۲۴ متر |
| تعداد طبقات | ۷ طبقه |
- استان و شهر را انتخاب کنید یا مختصات دقیق پروژه را وارد نمایید.
- سیستم X و Y و زمان تناوب تحلیلی هر راستا را وارد کنید.
- روی «محاسبه نهایی» بزنید.
- مقادیر طیف، ضرایب زلزله، زمان تناوب، SDC و کنترل ارتفاع را مرور کنید.
- برای آزمایش خروجی، CSV و JSON را دانلود کنید.
۹. محدودیتهای نسخه اولیه
- خوانش SS و S1 از رنگ تصویر تقریبی است و جایگزین داده رسمی نیست.
- در نزدیکی خطوط هممقدار، مرز رنگها، نوشتهها، شهرها و خطوط نقشه احتمال خطای خوانش بیشتر است.
- زمین نوع VI نیازمند تحلیل ویژه ساختگاه است.
- کنترل سیستم سازهای و ارتفاع مقدماتی است و همه یادداشتها، استثناها و محدودیتهای اختصاصی استاندارد را پوشش نمیدهد.
- خروجی CSV و ضرایب گزارششده باید پیش از استفاده نهایی در ETABS از نظر واحد، گام دوره تناوب، ضریب مقیاس و انطباق با مدل کنترل شوند.
- مسئولیت کنترل نهایی ورودیها و نتایج بر عهده مهندس محاسب پروژه است.
۱۰. رفع اشکال
| مشکل | راهحل |
|---|---|
| نقشه نمایش داده نمیشود | صفحه را یکبار تازهسازی کنید. اگر نقشه همچنان نمایش داده نشد، از ورود دستی پارامترهای معتبر استفاده کنید و موضوع را به پشتیبانی گزارش دهید. |
| با کلیک روی نقشه عددی خوانده نمیشود | نقطه را کمی جابهجا کنید؛ روی نوشته، خط مرزی، دریا یا حاشیه خاکستری کلیک نکنید. |
| عدد نقشه مشکوک است | منبع پارامترهای خطر را روی «ورود دستی» بگذارید و مقدار معتبر را وارد کنید. |
| دکمه JSON یا CSV فایل نمیدهد | ابتدا «محاسبه نهایی» را اجرا کنید، سپس دانلود را بزنید. |
| سیستم غیرمجاز نمایش داده شده | ارتفاع، SDC و ردیف سیستم را کنترل کنید؛ سپس یادداشتهای اختصاصی استاندارد را بررسی نمایید. |
| PDF ناقص است | در پنجره چاپ، مقیاس را روی Default یا Fit to page و گزینه Background graphics را فعال کنید. |